Sözleşmenin Uyarlanması
Ayrıca: aşırı ifa güçlüğü · uyarlama davası
Sözleşmenin uyarlanması, sözleşme kurulduktan sonra ortaya çıkan öngörülemez olağanüstü durumların ifayı aşırı güçleştirmesi hâlinde hâkimden sözleşme koşullarının değiştirilmesinin istenmesidir.
İlgili mevzuat TBK m. 138
Kural, sözleşmeye bağlılıktır. Uyarlama bu kuralın istisnasıdır ve dar yorumlanır. Kanun dört şart arar: olağanüstü durumun sözleşme kurulurken öngörülememesi, bu durumun borçludan kaynaklanmaması, ifayı aşırı güçleştirmesi ve borçlunun henüz ifada bulunmamış ya da ifayı ihtirazi kayıtla yapmış olması.
Ekonomik krizler, olağanüstü kur hareketleri ve salgın gibi olaylar tipik başvuru sebepleridir. Buna karşılık öngörülebilir enflasyon veya sıradan piyasa dalgalanmaları tek başına yeterli görülmez.
Hâkim önce sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını değerlendirir; uyarlama mümkün değilse borçlu sözleşmeden dönebilir, sürekli edimli sözleşmelerde ise sözleşmeyi feshedebilir.