İş yeri kiralarında brüt, stopaj ve net tutarı hesaplayın. Sözleşmeniz net kira üzerinden yapıldıysa, aracı “netten brüte” moduna alarak beyan edilecek brüt tutarı bulabilirsiniz.

Kira stopajı nedir?

Kira stopajı, iş yeri olarak kiralanan taşınmazlarda kirayı ödeyen tarafın brüt kira üzerinden yaptığı gelir vergisi kesintisidir. Dayanağı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesidir. Kesilen tutar vergi dairesine yatırılır ve kiraya verenin yıllık gelir vergisinden mahsup edilir.

Önemli bir ayrım: verginin ekonomik yükü kural olarak kiraya verene aittir, çünkü brüt kiradan düşülür. Buna karşılık kesme, beyan etme ve ödeme yükümlülüğü kiracıya aittir.

Konut kirasında stopaj var mı?

Hayır. Stopaj yükümlülüğü iş yeri olarak kullanılan taşınmaz kiralarına özgüdür. Konut olarak kiralanan taşınmazlarda kiracı kesinti yapmaz; kiraya veren elde ettiği kira gelirini yıllık beyanname ile bildirir ve varsa istisnadan yararlanır.

Ayrıca kiracının kesinti yapmakla yükümlü olanlar arasında bulunması gerekir. Vergi mükellefi olmayan bir kişiye ya da basit usule tabi bir mükellefe yapılan iş yeri kira ödemelerinde stopaj gündeme gelmez; bu durumda kiraya veren beyan yükümlülüğünü kendisi yerine getirir.

Brüt kira – net kira ayrımı

Uygulamadaki en sık uyuşmazlık kaynağı budur. Sözleşme brüt kira üzerinden yapılmışsa, kiracı bu tutardan stopajı keser ve kalanı öder; vergi yükü kiraya verendedir.

Sözleşme net kira üzerinden yapılmışsa, kiraya verenin eline anlaşılan tutarın tam olarak geçmesi gerekir. Bu durumda net tutar “brütleştirilir”: brüt kira, net tutarın (1 − stopaj oranı) değerine bölünmesiyle bulunur ve beyan bu brüt tutar üzerinden yapılır. Sonuç olarak vergi yükü fiilen kiracıya geçer.

Bu nedenle iş yeri kira sözleşmelerinde bedelin brüt mü net mi olduğunun açıkça yazılması, sonradan doğacak tartışmayı baştan önler.

Beyan ve ödeme zamanı

Kesinti, ödemenin yapıldığı ayı izleyen ayın 26’sına kadar muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle bildirilir ve aynı süre içinde ödenir. Beyan yükümlülüğü, kirayı ödeyen tarafa aittir.

Ödemelerin banka üzerinden yapılması

Vergi mevzuatı, belirlenen tutarı aşan konut ve iş yeri kira ödemelerinin banka ya da PTT aracılığıyla belgelendirilmesini zorunlu kılar. Bu yükümlülüğe uyulmaması özel usulsüzlük cezası doğurur. Uygulamada bu kural yalnızca vergisel değil, ispat bakımından da önemlidir: ödemenin yapıldığını göstermenin en güvenilir yolu banka kaydıdır.

Stopaj kesilmezse ne olur?

Kesinti yapmayan kiracı, ödenmeyen vergiden vergi sorumlusu sıfatıyla sorumlu tutulur. Vergi aslı, gecikme faizi ve vergi ziyaı cezasıyla karşılaşabilir. Kiraya verenin vergiyi kendi beyanıyla ödemiş olması, kiracının sorumluluğunu her hâlde ortadan kaldırmaz.

Sıkça sorulan sorular

Kira stopajı nedir?

Kira stopajı, iş yeri olarak kiralanan taşınmazlarda kirayı ödeyen tarafın, brüt kira bedeli üzerinden gelir vergisi kesintisi yaparak vergi dairesine yatırmasıdır. Kesinti, kiraya verenin ödeyeceği gelir vergisinden mahsup edilir.

Stopajı kim öder ve kim beyan eder?

Kesintiyi yapma ve beyan etme yükümlülüğü kiracıya aittir. Kiracı, ödeme yaptığı ayı izleyen ayın 26’sına kadar muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle bildirir ve öder. Verginin ekonomik yükü ise kural olarak kiraya verene aittir; brüt kiradan düşülür.

Konut kirasında stopaj var mı?

Hayır. Stopaj yükümlülüğü iş yeri olarak kullanılan taşınmaz kiralarına özgüdür. Konut olarak kiralanan taşınmazlarda kiracı stopaj kesmez; kiraya veren elde ettiği kira gelirini yıllık beyanname ile bildirir.

Net kira üzerinden anlaşılırsa ne olur?

Sözleşme net kira üzerinden yapıldığında stopajın yükü fiilen kiracıya geçer. Bu durumda net tutar brütleştirilir: brüt kira, net tutarın (1 − stopaj oranı) değerine bölünmesiyle bulunur ve beyan bu brüt tutar üzerinden yapılır.

Stopaj oranı kaçtır?

İş yeri kira ödemelerinde uygulanan kesinti oranı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesine dayanır ve Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebilir. Oran zaman zaman güncellendiğinden, ödeme yapılan döneme ait yürürlükteki oranın kontrol edilmesi gerekir.

Kira ödemesinin banka üzerinden yapılması zorunlu mu?

Vergi mevzuatı, belirlenen tutarı aşan konut ve iş yeri kira ödemelerinin banka veya PTT aracılığıyla belgelendirilmesini zorunlu kılar. Bu yükümlülüğe uyulmaması özel usulsüzlük cezası doğurur; ayrıca uyuşmazlık hâlinde ödemenin ispatını da zorlaştırır.

Stopaj kesilmezse sorumluluk kimde olur?

Kesinti yapmayan kiracı, ödenmeyen vergiden vergi sorumlusu sıfatıyla sorumludur; vergi aslı, gecikme faizi ve vergi ziyaı cezasıyla karşılaşabilir. Bu nedenle iş yeri kiralarında sözleşmenin brüt–net ayrımını açıkça düzenlemesi önem taşır.

Bu sayfadaki bilgiler ve hesaplama aracı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş, danışmanlık ya da mali müşavirlik hizmeti yerine geçmez. Vergi oranları ve tutar sınırları değişebildiğinden, işlem tarihinde yürürlükte olan mevzuatın kontrol edilmesi gerekir.