Kıdem tazminatınızın yaklaşık tutarını hesaplamak için işe giriş ve ayrılış tarihlerinizle brüt ücretinizi girmeniz yeterlidir. Hesaplama tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz bilgiler hiçbir yere gönderilmez ve kaydedilmez.

Kıdem tazminatı nedir?

Kıdem tazminatı, belirli bir süre aynı işverene bağlı olarak çalışan işçinin, iş sözleşmesinin kanunda öngörülen sebeplerden biriyle sona ermesi hâlinde hak kazandığı toplu ödemedir. Hukuki dayanağı, 4857 sayılı İş Kanunu’nun geçici 6. maddesi yoluyla yürürlükte tutulan 1475 sayılı mülga İş Kanunu’nun 14. maddesidir.

Tazminat, işçinin çalıştığı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarındadır. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden gün hesabı yapılır.

Kıdem tazminatının şartları

Tazminata hak kazanabilmek için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:

  1. En az bir yıllık çalışma. İşçinin aynı işverene bağlı olarak en az 365 gün çalışmış olması aranır. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir.
  2. Kanunda sayılan bir fesih sebebi. İş sözleşmesinin sona erme biçimi önemlidir; her ayrılış tazminat hakkı doğurmaz.

Tazminat hakkı doğuran başlıca hâller şunlardır: işverenin haklı bir neden olmaksızın yaptığı fesih, işçinin İş Kanunu’nun 24. maddesindeki haklı nedenlerle feshi, muvazzaf askerlik hizmeti, emeklilik ya da emeklilik için gereken prim gün sayısı ve sigortalılık süresinin doldurulması, kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde ayrılması ve işçinin ölümü hâlinde mirasçılarının talebi.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Hesaplama, işçinin son giydirilmiş brüt ücreti esas alınarak yapılır. Giydirilmiş ücret; çıplak brüt ücrete, düzenli ve süreklilik arz eden yol, yemek, ikramiye, prim ve sosyal yardımların aylık karşılığının eklenmesiyle bulunur. Düzensiz fazla mesai gibi arızi ödemeler bu tutara dâhil edilmez.

Formül şu şekilde işler:

  • Toplam çalışma süresi gün olarak bulunur.
  • Tam yıl sayısı ile giydirilmiş brüt ücret çarpılır.
  • Artan günler için ücret, yıla oranlanarak eklenir.
  • Bulunan brüt tutardan yalnızca damga vergisi düşülür.

Kıdem tazminatı tavanı

Her bir tam yıl için ödenecek tutar, kanunla belirlenen bir üst sınırı aşamaz. Kıdem tazminatı tavanı adı verilen bu sınır, en yüksek devlet memuruna ödenen emekli ikramiyesi tutarına eşittir ve ocak ile temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez güncellenir.

Ücreti tavanın üzerinde olan bir işçinin tazminatı, gerçek ücreti üzerinden değil tavan tutarı üzerinden hesaplanır. Bu nedenle yüksek ücretli çalışanlarda tavan, sonucu belirleyen en önemli unsurdur.

Kıdem tazminatından yapılan kesintiler

Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır. Tutardan yapılan tek kesinti binde 7,59 oranındaki damga vergisidir. Buna karşılık ihbar tazminatı bu istisnadan yararlanmaz; gelir vergisi ve damga vergisi kesintisine tabidir.

Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı arasındaki fark

Kıdem tazminatı, işçinin çalışma süresinin karşılığıdır. İhbar tazminatı ise iş sözleşmesinin bildirim sürelerine uyulmadan feshedilmesi hâlinde doğar. Bildirim süreleri kıdeme göre değişir: altı aydan az çalışanda iki hafta, altı ay ile bir buçuk yıl arasında dört hafta, bir buçuk yıl ile üç yıl arasında altı hafta, üç yıldan fazla çalışanda sekiz haftadır.

İki tazminat birbirinin alternatifi değildir; şartları gerçekleştiğinde birlikte talep edilebilir. Ancak işçinin kendi haklı nedenine dayanarak yaptığı fesihlerde kıdem tazminatı doğsa da ihbar tazminatı talep edilemez.

Talep süresi ve zamanaşımı

İş Kanunu’nun ek 3. maddesi uyarınca kıdem ve ihbar tazminatı alacakları, iş sözleşmesinin feshinden itibaren beş yıllık zamanaşımına tabidir. Feshin geçersizliği iddiasıyla işe iade talep edilecekse, bunun için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir; bu süre çok daha kısadır ve kaçırılması hak kaybına yol açar.

Sıkça sorulan sorular

Kıdem tazminatına kimler hak kazanır?

Kıdem tazminatı için iki şart birlikte aranır: işçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması ve iş sözleşmesinin kanunda sayılan sebeplerden biriyle sona ermesi. Bu sebepler; işverenin haklı neden dışında yaptığı fesih, işçinin İş Kanunu’nun 24. maddesindeki haklı nedenlerle feshi, muvazzaf askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde ayrılması ve işçinin ölümüdür.

Bir yıldan az çalışan kıdem tazminatı alabilir mi?

Hayır. Bir yıllık çalışma süresi kanuni bir şarttır ve bu süre dolmadan kıdem tazminatına hak kazanılmaz. Bir yıl dolduktan sonraki artık süreler ise gün esasıyla oranlanarak hesaplamaya dâhil edilir.

İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

Kural olarak kendi isteğiyle istifa eden işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz. Ancak ödenmeyen ücret, sigorta priminin eksik yatırılması, mobbing gibi İş Kanunu’nun 24. maddesinde sayılan haklı nedenlerle yapılan fesihlerde ve askerlik, emeklilik ile kadın işçinin evlilik nedeniyle ayrılması hâllerinde tazminat hakkı doğar.

Kıdem tazminatı hesabında hangi ödemeler dikkate alınır?

Hesaplama çıplak ücret üzerinden değil, “giydirilmiş brüt ücret” üzerinden yapılır. Yol, yemek, ikramiye, prim ve düzenli olarak yapılan sosyal yardımlar bu tutara eklenir. Buna karşılık arızi nitelikteki ödemeler, örneğin düzensiz fazla mesai ücretleri, hesaba katılmaz.

Kıdem tazminatı tavanı nedir?

Kıdem tazminatı tavanı, her bir tam yıl için ödenecek tutarın üst sınırıdır ve en yüksek devlet memuruna ödenen emekli ikramiyesi tutarına eşittir. Ocak ve temmuz aylarında güncellenir. Ücreti tavanın üzerinde olan işçinin tazminatı, gerçek ücreti üzerinden değil tavan tutarı üzerinden hesaplanır.

Kıdem tazminatından vergi kesilir mi?

Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır; yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir. İhbar tazminatı ise bu istisnadan yararlanmaz ve gelir vergisine tabidir.

Kıdem tazminatı ne zaman ödenir?

Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte muaccel hâle gelir ve kural olarak fesihle birlikte ödenmesi gerekir. Ödemenin gecikmesi hâlinde, gecikilen süre için mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir.

Kıdem tazminatı talebinde zamanaşımı süresi nedir?

İş Kanunu’nun ek 3. maddesi uyarınca kıdem ve ihbar tazminatı talepleri, iş sözleşmesinin feshinden itibaren beş yıllık zamanaşımına tabidir. Ayrıca işe iade talebi söz konusuysa bunun için fesih bildiriminden itibaren bir aylık çok daha kısa bir süre işler.

Bu sayfadaki bilgiler ve hesaplama aracı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş ya da danışmanlık niteliği taşımaz. Tazminat tutarı, iş sözleşmesi ve toplu iş sözleşmesi hükümleri, ödemelerin süreklilik niteliği ve fesih sebebi gibi unsurlara göre değişebilir. Somut durumunuz için ayrıca değerlendirme yapılması gerekir.