Kamulaştırma
Ayrıca: istimlak
Kamulaştırma, idarenin kamu yararının gerektirdiği hâllerde özel mülkiyetteki taşınmazın bedelini peşin ödeyerek mülkiyetini zorla edinmesidir.
İlgili mevzuat Anayasa m. 46; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu
Kamulaştırma, mülkiyet hakkına yapılan en ağır müdahalelerden biridir ve bu nedenle sıkı usul kurallarına bağlanmıştır. Süreç kamu yararı kararıyla başlar; ardından taşınmaz değeri tespit edilir ve malikle uzlaşma görüşmesi yapılır.
Uzlaşma sağlanamazsa idare, asliye hukuk mahkemesinde bedel tespiti ve tescil davası açar. Mahkeme bilirkişi incelemesiyle bedeli belirler ve bedelin ödenmesi koşuluyla taşınmazın idare adına tesciline karar verir.
Bedele itiraz ile kamulaştırma işleminin hukuka aykırılığı farklı yollara tabidir: bedel adli yargıda tartışılırken, kamu yararı kararı ve işlemin kendisi idari yargıda iptal davasına konu edilir. İdarenin usulüne uymadan taşınmaza el atması hâlinde ise kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat gündeme gelir.